ANTALYA PSİKİYATRİ & PSİKOTERAPİ ve DANIŞMA MERKEZİ
Psikiyatrist / Psikoterapist Uzm. Dr. Emine Filiz ULUHAN

Ergenlik Dönemi Önerileri

Bugün kendini bir çocuktan daha büyük, bir yetişkinden daha küçük hissediyor ve sık sık “ergenlik dönemi” kavramı ile karşılaşıyorsan, üzerinde düşünmen gereken bir döneme vardın demektir. Çocukluk geride kalıyor ancak henüz tam bir yetişkin değilsin.

Bir bireysin, dolayısıyla her birey gibi kendi zevklerine, istek ve arzularına, hayallerine, hedeflerine sahipsin. Her birey gibi biricik ve özelsin. Vücudun değişiyor ve bunu kendin fark edebiliyorsun. Belki burnun veya kolların olması gerekenden daha çok büyümüş gibi görünüyor, aynada kendini tanımakta ve olduğun gibi kabul etmekte güçlük çekiyorsun.

İçten gelen duygusal ve zihinsel değişimlerin bazen işlerin sarpa sarmasına neden oluyor. Kontrol etmekte güçlük çektiğin oluyor. Öte yandan kontrolün tamamen sende olduğuna inanıyor ve başkalarının müdahalesinden hoşlanmıyorsun. Çevrenin seni anlamakta başarısız kaldığını düşünüyorsun.

Gerçekte çevren ve ailen senin değişimlerine ayak uydurmakta güçlük çekiyor. Hızlı değişiyor ve gelişiyorsun. Senin içinde olduğun karmaşa tüm ailenin karmaşası özünde. Bu nedenle “ergenlik dönemi” yakından inceleniyor, kitaplar ve yazılar yazılıyor, öneriler sunuluyor. Daha iyi anlamaya yönelik adımlar atılıyor. Çevren yaşamını anlamlandırmakta güçlük çektiğinde, onlara uygun ifadelerle yol gösterebilirsin. Seni, en iyi sen anlatabilirsin.

Ergenlik dönemi çevreden duyulan nasihat ve önerilerin en çok yoğunlaştığı dönemlerdendir. Bu yazıda da hayatını yönlendirmene yardımcı olacak öneriler bulacaksın. Öneriler ve eleştiriler seni ileriye götüren ipuçlarıdır. Onları iyi okuma becerisine ihtiyacın olacak.

Ergen olarak, bir birey olduğunu ve her birey gibi hak ve özgürlüklere sahip olduğunu unutma. Bunun yanında sosyal bir çevrenin, ailenin ve toplumun bir parçasısın ve buna bağlı olarak doğan hak ve sorumlulukların var. Kendinin, ailenin, çevrenin ve toplumun özgürlüklerini koru. İnsan sağlıklı sosyal çevre içinde mutludur ve kendini gerçekleştirme imkanına sahiptir.

Kendini yeterince iyi tanımak, hayatını kolaylaştırır. Duygu, düşünce ve davranışlarını tanı. Kendini hem fiziksel olarak hem duygusal ve zihinsel olarak bir bütün olarak gördüğünde dengeye ulaşacak, zorluklarla karşılaştığında daha az sarsıntı geçireceksin.

Bedenine ve ruhuna iyi bak. Kendini ihmal etme. Kendini olduğun gibi sev ve koru, kendini sevdiğin gibi çevreni ve doğayı sev, onlardaki güçlükleri ve güzellikleri gör. Bu şekilde birlikte yaşamanın tadına varabilirsin.

Eleştiri ve önerilere açık ol. Her karşılaştığın eleştiri ve öneriden kendine bir pay bulabilirsen güçlü bir kişilik oluşturabilirsin. Güvendiğin kaynaklara karşı açık olduğun kadar, güvenmediğin kaynaklara karşı temkinli ol.

Arkadaş seçimlerinde özenli davran. Her arkadaş, her sosyal grup sana bir şeyler katacak. Katkıların olumlu veya olumsuz olması sana ve seçimlerine bağlı. Sınırlarını korumayı öğrenerek sosyal hayatta güçlü ve örnek bir birey olabilirsin. Arkadaşların senin aynan olacak.

Popüler kültür ve geleneksel kültürü iyi tanı. Her ikisinin de güçlü ve zayıf yönleri vardır. İkisini harmanlamayı başarırsan, yönetilen değil liderlik yapan, doğru yolu görebilen ve gösterebilen olursun.

Romantik ve cinsel ilişkiler hayatının bir parçası ve sende oldukça ilgi uyandırıyor. Kendine ve karşı taraf saygı duyarak yaklaştığın ilişkilerde başarılı ve mutlu olabilirsin. Gerçekte hazır olmadığın deneyimler seni bir akıntı gibi sürükleyebilir. Akıntıda sürüklenmek ve hırpalanmak yerine akıntıya kapılmamayı yani önlem almayı hayat felsefesi edinmen faydalı olabilir. Unutma, kendini olası tehlikelerden koruyabilmek bilgeliktir.

Kendine bir hedef belirleyerek hayatta gitmek istediğin yönü belirleyebilirsin. Daimi motivasyon kaynakları, tutku ve çalışkanlık seni istediğin yöne götürecek erdemlerdir. Motivasyonun ve tutkunun azaldığı, çalışkanlığın yerine isteksizliğin ve tembelliğin aldığı zamanlar olacak hayatında. Duraklamalar ve düşüşler ile karşılaşacaksın. Kendine hata payı bırakırsan, yeniden toparlanma ve devam etme gücünü bulabilirsin. Mükemmel olmaya değil, yeterince iyi ve mutlu olmaya çalış.

Sosyal hayatta karşılaşacağın güçlüklerin hem nedeni, hem çözümü “neyi, nasıl” ifade ettiğindir. Yanlış sözel ve sözel olmayan ifadeler ile kendini anlattığında sosyal çevrenden olumsuz geri bildirimler alabilirsin. İfadeleri doğru kullandığında ise geri bildirimler olumluya dönecektir. Bu nedenle “neyi, nasıl ve ne kadar” söylediğini önemse.

Ergen kardeş, kim olacağın ve nasıl bir hayat süreceğin sana bağlıdır. Hayatının sorumluluğunu taşıdığın sürece zorluklar ile baş edebilirsin. Ergenlik dönemini en iyi şekilde atlatman ve bilinçli bir yetişkin olman dileklerimizle.

Psikolog Sabina Dursun ( Antalya Psikiyatri ve Psikoterapi Merkezi )