ANTALYA PSİKİYATRİ & PSİKOTERAPİ ve DANIŞMA MERKEZİ
Psikiyatrist / Psikoterapist Uzm. Dr. Emine Filiz ULUHAN

Cinsel Eğitim

Cinsel eğitim, tüm yaşam boyunca devam eden bir süreçtir. Bilgi eksikliği ile abartılı ve yanlış cinsel inanışların (mitlerin) cinsel sorunların oluşumunda ve devamındaki yeri günümüzde bilinen gerçeklerdir.

Cinselliğin özgürce ve sağlıklı şekilde yaşanmasını sınırlayan cinsel mitler yani kalıp yargılar özellikle ülkemizde tabu olarak görülmektedir. Bu konular konuşulabilir hale geldikçe birçok cinsel işlev bozukluğu belki de gelişmeden önlenebilecektir.

Çocukta cinsel eğitim aile içinde başlayıp, okul, öğretmen, akran grupları, medya ve sağlık profesyonelleri ile yaşam boyunca devam edecek bir öğrenme sürecini kapsar. Hepimiz her konuda olduğu gibi cinsellikte de her gün yeni bir şeyler öğrenmekle birlikte, özellikle çocukların ergenlik ve erişkinliğe sağlıklı bir geçiş yapabilmeleri için eğitilmeleri önemlidir. Bunun için herkesin bireysel, ailevi ve sosyal sorumlulukları vardır.

İyi bir cinsel eğitim bilgi, beceri, uygun tutum ve değerlerin kazandırılması aşamalarını kapsar. Cinsel alandaki beceriler de, bireysel ve sosyal yaşamdaki becerilerle örtüşür. Konuşma, dinleme, duygularını ifade edebilme, karar verebilme, seçim yapabilme gibi beceriler ortak etkili iletişim becerileridir. Bunun yanında farklılıkların kabulü, uygun tutum ve değerlerin kazanılmasında birincil etkendir. Özellikle grup eğitimleri farklı görüşlerin tanınıp, tartışılabileceği bir ortam hazırlar. Irk, cinsiyet, din, mezhep, kültür farkı gözetmeksizin esnek bir tutum kazanmak, farklılıklara saygı göstermek kazanılması gereken değerlerdir. Cinsel eğitim sırasında homoseksüalite, transseksüalite gibi kavramlara özellikle yer verilmelidir. Eşcinsel, biseksüel bireylerin de toplumsal gerçekliği ve bizlerden birileri oldukları unutulmamalıdır.

Çocukta cinsel eğitim bireyin yaşı ve gelişim dönemlerine dikkat edilerek, o dönemin özelliklerine uygun olarak yapılmalıdır. Ebeveyn olarak çocuk yaşta başlanacak uygun bir eğitim, ergenlik dönemindeki cinsel sorunları konuşmak ve gidermek açısından kolaylıklar sağlar. Çocuk ve ergenle ortak duygusal bir dil geliştirmek yetişkinlerin iletişim becerilerine bağlıdır. Çocukların sorularına açık ve basit yanıtlar vermek ve cinselliği günlük, kişilerarası konularla ilişkilendirebilmek önemlidir. Çocuklara verilecek cinsel eğitimde sıkıcı didaktik eğitimler yerine, oyunlar aracılığıyla yapılacak aktif ve katılımcı yöntemler her zaman daha etkili olmaktadır. Eğitim amaçlı basılı materyal ve cinsel eğitim programları kültüre uyarlanarak hazırlanmalıdır.

Yaşa göre cinsel eğitim aşağıdaki şekilde planlanmalıdır.

4–7 yaş arası cinsel eğitim:

-Üreme organlarını tanıtma

-Erkek ve kadın cinsiyetini ve farklılıklarını tanımlama

-Çocuğa kendi bedeni üzerinde söz sahibi olduğunu öğretmek . İstismara uğramaması için iyi ve kötü dokunuşlar arası farkı öğrenmesi ve bireysel güvenliğini sağlaması amaçlanır.

7–11 yaş arası cinsel eğitim:

-Üreme fizyolojisi ile ilgili temel bilgiler

-Karşı cinsten arkadaşlıklar hakkında bilgilendirme

11–14 yaş arası cinsel eğitim:

-Karşı cinsle ilişkilerde bireysel hak ve tercihler

-Sağlık ve güvenlik açısından riskli olabilecek etkileşimlerle ilgili bilgilendirme

-Cinsel yolla bulaşan hastalıklarla ilgili basit bilgilendirme

-Cinsel tutum ve davranışların çeşitliliği, etnik ve kültürel farklılıklardan kaynaklanan farklara saygı duyma

-Evlenme, evlenmeme, ebeveynlik

-Cinsel davranışlardaki biyolojik ve sosyal etkenler

14–16 yaş arası cinsel eğitim:

-Üreme biyolojisi

-Aile planlaması

-Cinsel davranışlarla ilgili yasa ve sorumluluklar

-Cinselliğin önemi

-Cinsel istismara uğrama ve sonuçları

-Evlilik, flört, boşanma, sevgili olmak, sevmek gibi kavramlar

-Doğum, doğum kontrolü, çocuk büyütme