ANTALYA PSİKİYATRİ & PSİKOTERAPİ ve DANIŞMA MERKEZİ
Psikiyatrist / Psikoterapist Uzm. Dr. Emine Filiz ULUHAN

Öfke Kontrol Sorunları

Bazı hastalıklar ve kişilik özellikleri öfke kontrol sorunlarına yol açıyor

'Aralıklı patlayıcı bozuklukta, kişi aralıklarla şiddetli öfke patlamaları yaşar.

Depresyon, kaygı bozuklukları, panik bozukluğu, obsesif kompülsif bozukluk tahammülsüzlük sebebi olabilir

Obsesif kompülsif kişilik sahibi olanlar; takıntılı, titiz, inatçı, mükemmeliyetçi kişiler sıklıkla öfkeli olabilirler. Aslında bu kişiler son derece dürüst, çalışkan, ahlaki değerlere aşırı önem veren, son derece sorumluluk sahibi, kişilerdir. Ancak herşeyi eleştirirler, küçük kusurları büyütür, mükemmel olmasını isterler ve özellikle yakın ilişkilerde daha belirgin olarak öfkeli hale gelirler. Bu yapıdaki kişilerle iletişim oldukça sıkıntılıdır.

Paranoid kişiler; şüpheci insanlar öfkeli olur. Hep kötü niyet ararlar. Bu kişilere göre insanlar güvenilmezdir. En yakınlarına dahi güvenmez, hep tehdit altında hisseder. Gerçekte kendilerine güvenmezler. Yansıtma mekanizmasıyla karşıdaki kişilerde güvenilmezlik hissederler. Eşlerini aşırı derecede kıskanarak, şiddetli baskı altında tutar, sürekli aldatılma korkusuyla yaşarlar. Eşlerine insanca yaşama fırsatı tanımaz ve bıktırır.. İşyerinde de hep kaygılıdırlar. Sonunda da sevenlerini düşmanca, öfkeli tavırlarla iter, kendini doğuran kehanet denilen durum ortaya çıkar. Terk edilir, arkadaşlarının sevgisini, işini kaybeder, yine de hatalarını anlamaz. Tehlikelerle dolu bir dünyada, her an saldırıya uğramakta gibi hissederler ..

Borderline kişiler; duygularında aşırı ve hızlı iniş çıkış yaşayan kişiler öfkelidirler. Bir bakarsınız göklere çıkarır hemen sonra yerin dibine batırırlar. Hep uçlarda gel gitler halinde yaşarlar. Çılgınca aşık olur, ertesi gün aldatabilir. Tamamen aksi yönde görüşleri ortaya koyabilir, sık değişir .

Antisosyal kişiliği olanlar; şiddetli öfke patlamaları geçirirler. Küçük sebepler den büyük zararlar verenler genellikle bu kişilerdir. Cezaevlerinde yatanların önemli bir bölümünü bu insanlar oluştururlar.

Stresli iş hayatı, mutsuz aile hayatı, alkol ve madde kullanımı öfkeyi artırır. Bazıları öfkelerine hakim olmayı ister, başaramazlar, sonra büyük pişmanlık yaşarlar.

Bazıları ise kendilerini haklı görür. 'Beni kızdırıyorlar, tahrik ediyorlar' gibi mazeretler üretirler. Çevrelerine zarar verdikleri, insanları kırıp incittikleri halde anlaşılmayı bekler. Başkalarının duygularını anlamakta zorlanırlar. Bazen kızgınlık gerekçelerinde haklı bile olsalar, tepkileri aşırıdır. Sinirli insanların evlilik ve aile yaşamları sorunlarla doludur tedavisi sebebe bağlıdır:

Sebep depresyon veya kaygı bozukluğu ise, tedavide başarı oranı yüksektir. Bu kişilerde öfke hali sonradan başlar veya artış gösterir. Çevrelerindeki insanları kırdıkları için pişmanlık duyarlar. Uygun tedavisi ile düzelir.

Hastalığa değil de kişilik özelliklerine bağlı olanların tedavisi daha uzun sürelidir. Öfkeli olduklarını kabul etmeyebilir . Ya da kabul etseler bile çevrelerindeki insanların hak ettiklerini düşünebilirler. Haklı olsa bile tepkilerinin aşırı olduğunu fark etmezler.